ఉపాధి హామీ స్థానంలో కొత్త చట్టం: నేటి నుంచే అమల్లోకి వీబీ-గ్రామ్‌జీ.. రెండింటి మధ్య తేడాలివే

భారతదేశ గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఉపాధి రంగంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక చారిత్రాత్మక మార్పుకు శ్రీకారం చుట్టింది. దశాబ్దాలుగా గ్రామీణ పేదలకు కొండంత అండగా ఉన్న ‘మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం’ (MGNREGA) స్థానంలో సరికొత్త చట్టాన్ని అమల్లోకి తెచ్చింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా ప్రవేశపెట్టిన 'వికసిత్ భారత్ గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ)’ (VB-GRAMJEE / VB-GRAMG) చట్టం-2025 బుధవారం (జులై 1) నుంచి దేశవ్యాప్తంగా అధికారికంగా అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ కొత్త చట్టం కింద గ్రామీణ కార్మికుల రోజువారీ వేతనాలను సవరించడంతో పాటు, ఏడాదిలో కల్పించే పని దినాల సంఖ్యను కూడా పెంచుతూ ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. అయితే, ఈ కొత్త విధానంపై ప్రతిపక్ష కాంగ్రెస్ పార్టీతో పాటు గ్రామీణ ఉపాధి హక్కుల కార్యకర్తలు తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అసలు ఈ కొత్త చట్టం ఏంటి? ఇందులో మారిన నిబంధనలు ఏంటి? దీనిపై వస్తున్న విమర్శలేంటో క్లియర్ గా చూద్దాం. పని దినాలు 100 నుంచి 125 రోజులకు పెంపు కొత్త చట్టం ప్రకారం.. అర్హులైన ప్రతి గ్రామీణ కుటుంబానికి ఏడాదికి కల్పించే కనీస వేతన ఉపాధి హామీని 100 రోజుల నుంచి 125 రోజులకు పెంచారు. అంటే ప్రతి కుటుంబానికి ఏడాదిలో అదనంగా 25 రోజుల పని లభిస్తుంది. ఫలితంగా గ్రామీణ ప్రజల వార్షిక ఆదాయం గణనీయంగా పెరుగుతుందని కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించింది. కనీస వేతనం రూ. 300.. సగటున రూ. 327కు పెంపు కొత్త నిబంధనల ప్రకారం దేశంలోని ఏ రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలోనైనా గ్రామీణ కార్మికుడి రోజువారీ కనీస వేతనం రూ. 300 కంటే తక్కువ ఉండకూడదు. జాతీయ సగటు పెంపు దేశవ్యాప్తంగా సగటు రోజువారీ వేతనం సుమారు రూ. 299 నుంచి రూ. 327కు పెరిగింది. దీంతో ఒక్కో కార్మికుడికి రోజుకు సగటున రూ. 28 అదనపు ఆదాయం లభిస్తుంది. ఇది జాతీయ స్థాయిలో 10 శాతానికి పైగా పెరుగుదల. వెనుకబడిన రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ లబ్ధి గతంలో తక్కువ వేతనాలున్న ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, జార్ఖండ్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్గఢ్, పశ్చిమ బెంగాల్ వంటి రాష్ట్రాల్లో వేతనాలను 15 నుంచి 25 శాతం వరకు పెంచారు. అధిక వేతనాలున్న రాష్ట్రాలు ఇప్పటికే ఎక్కువ కూలీ ఉన్న రాష్ట్రాల్లో కూడా రేట్లను సవరించారు. కొత్త రేట్ల ప్రకారం హర్యానాలో రోజువారీ వేతనం రూ. 409, గోవాలో రూ. 406, కేరళలో రూ. 401గా నిర్ణయించారు. గ్రామ పంచాయతీలదే కీలక పాత్ర ఈ పథకం అమలులో గ్రామ పంచాయతీలదే ప్రధాన పాత్ర అని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. నీటి సంరక్షణ, సహజ వనరుల అభివృద్ధి, వ్యవసాయం, గ్రామీణ మౌలిక వసతులు, మహిళా సాధికారత వంటి పనులకు ఈ పథకంలో ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. కొత్తగా ఇచ్చే 'గ్రామీణ రోజ్గార్ గ్యారంటీ కార్డులు' వచ్చే వరకు ఈ-కేవైసీ (e-KYC) ధ్రువీకరణ పొందిన పాత నరేగా జాబ్ కార్డులు చెల్లుబాటులోనే ఉంటాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది. ఈ పథకం సజావుగా సాగడానికి, వేతనాల చెల్లింపులో ఆలస్యం కాకుండా ఉండటానికి రాష్ట్రాలకు తొలి విడతగా రూ. 95,692.31 కోట్ల తాత్కాలిక నిధులు కేటాయించినట్లు కేంద్రం పేర్కొంది. పనిచేయాలనుకునే ఒక్క అర్హుడైన గ్రామీణ కార్మికుడు కూడా ఉపాధి లేకుండా ఉండకూడదనేదే ప్రభుత్వ లక్ష్యమని కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ఇటీవల ఓ ప్రకటనలో తెలిపారు. రాష్ట్రాలపై భారం అంటూ ప్రతిపక్షాల విమర్శలు కొత్త చట్టం అమల్లోకి వచ్చినప్పటికీ, దీనిపై రాజకీయంగా తీవ్ర విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని తప్పుపట్టారు.కాంగ్రెస్ హయాంలో ఉన్న అంతకుముందు ఉపాధి హామీ పథకంలో కార్మికుల వేతన వ్యయాల్ని కేంద్రమే పూర్తిగా భరించేదని, కానీ కొత్త పథకంలో మొత్తం వ్యయంలో 40 శాతం భారాన్ని కేంద్రం రాష్ట్రాలపైనే మోపుతోందని ఖర్గే ఆరోపించారు. 2026 మార్చి నాటికి రాష్ట్రాలకు కేంద్రం ఇంకా రూ. 17,144.13 కోట్ల పాత బకాయిలు చెల్లించాల్సి ఉందని, అందులో రూ. 7,846.25 కోట్లు కార్మికుల వేతన బకాయిలేనని లోక్సభ డేటాను ప్రస్తావిస్తూ ఆయన పేర్కొన్నారు. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, తమిళనాడు వంటి రాష్ట్రాలకు వందల కోట్లు విడుదల కాలేదని మండిపడ్డారు. ఖరీఫ్ వ్యవసాయ సీజన్లో ఉపాధి పనులకు 60 రోజుల పాటు బ్రేక్ ఇచ్చే 'బ్లాక్ అవుట్' నిబంధనతో గ్రామీణ కార్మికులు తీవ్రంగా నష్టపోతారని, రోజువారీ కూలీని రూ. 400 కు పెంచాలని కాంగ్రెస్ డిమాండ్ చేస్తోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్లోనే జాతీయ స్థాయి ప్రారంభోత్సవం కేంద్ర ప్రభుత్వం మాత్రం ప్రతిపక్షాల ఆరోపణలను ఖండిస్తోంది. వినియోగదారుల ధరల సూచిక (CPI) ఆధారంగానే వేతనాలు పెంచామని, ఇది గ్రామీణ ప్రజల కొనుగోలు శక్తిని పెంచుతుందని స్పష్టం చేసింది. ఈ కొత్త చట్టం ప్రారంభ కార్యక్రమాన్ని జులై 2న ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తిరుపతి జిల్లా ఓబులవారిపల్లె మండలం ముక్కవారిపల్లి గ్రామంలో నిర్వహించనున్నారు. ఈ సందర్భంగా లబ్ధిదారులకు కొత్త గ్రామీణ రోజ్గార్ గ్యారంటీ కార్డులను పంపిణీ చేయనున్నారు.